Santheos ile İletişime Geçin

Sermayeyi Çekmekten Sermayeyi Yönlendirmeye

Yunanistan Golden Visa Uzman Köşesi

Sermayeyi Çekmekten Sermayeyi Yönlendirmeye

Yunanistan’ın Yatırım Dönüşümünün Yedi Yılı — ve Golden Visa’nın Bir Sonraki Dönemi

Kyriakos Mitsotakis’in Yunanistan Başbakanı olarak ilk kez göreve başlamasından yedi yıl sonra ülke, 2019’da devraldığı durumdan çok farklı bir ekonomik konumda bulunuyor.

Başbakanın 6 Eylül 2026’da 90. Selanik Uluslararası Fuarı’nda yaptığı konuşma ve ardından hükümetin tedbirlere ilişkin açıklaması, konut piyasasına yönelik yeni bir müdahalenin işaretini verdi. [1][2]

Tek başına değerlendirildiğinde böyle bir tedbir, uluslararası gayrimenkul yatırımına getirilen yeni bir kısıtlama gibi görünebilir.

Ancak Yunanistan’ın son yedi yıldaki ekonomi politikalarının gelişimi çerçevesinde değerlendirildiğinde, çok daha önemli bir anlam taşır.

Yunanistan’ın yatırım anlayışındaki daha geniş bir dönüşümün parçasıdır:

sermayeyi çekmekten sermayeyi yönlendirmeye geçiş.

Bu, tek bir resmî hükümet stratejisinin adı değil, bu yazıda ileri sürülen yorumdur. Ele alınan tedbirlerin hukuki dayanakları, yararlanıcıları ve uygulama takvimleri birbirinden farklıdır.

Bu dönüşümün en görünür olduğu alanlardan biri de Yunan Golden Visa programının gelişimidir.


2019’da Yunanistan: Güveni Yeniden İnşa Etmek

Yunan Golden Visa programını Mitsotakis hükümeti oluşturmadı.

2013’te başlatılan program, çok farklı bir ekonomik ortamın ürünüydü. Yunanistan hâlâ kamu borcu krizinin sonuçlarıyla mücadele ediyordu. Gayrimenkul değerleri önemli ölçüde düşmüş, ülke içindeki likidite daralmış, yatırımlar zayıflamış ve uluslararası güvenin yeniden sağlanması ulusal ekonomi politikasının önceliği hâline gelmişti.

Başlangıçtaki 250.000 € tutarındaki gayrimenkul yatırım eşiği bu koşulları yansıtıyordu.

Yunanistan’ın sermayeye ihtiyacı vardı.

Yatırımcılara ihtiyacı vardı.

Uluslararası güvenin geri dönmesine ihtiyacı vardı.

Dolayısıyla Kyriakos Mitsotakis Temmuz 2019’da Başbakan olduğunda karşısındaki görev, yalnızca krizden toparlanan bir ekonomiyi yönetmek değil, aynı zamanda Yunanistan’ı güvenilir bir Avrupa yatırım destinasyonu olarak yeniden konumlandırmaktı.

Bunu izleyen ekonomi stratejisi; yatırıma, yapısal reformlara, dijitalleşmeye, rekabet gücünün artırılmasına ve iş dünyası için daha elverişli bir ortama ağırlık verdi.

Ardından COVID-19 pandemisi geldi.

Turizm ve hizmetlere önemli ölçüde bağımlı bir ekonomi için bu şok ağırdı. Ancak Yunanistan’ın sonrasındaki toparlanması da bir o kadar kayda değerdi. Pandemiden sonra büyüme güçlü biçimde geri döndü, yatırımlar hızlandı ve ülkenin uluslararası sermaye piyasalarındaki konumu iyileşti.

Bu on yılın ortalarına gelindiğinde Yunanistan artık on yıl önce karşı karşıya olduğu ekonomik sorunla aynı sorunla karşı karşıya değildi.

Temel soru yavaş yavaş değişiyordu.

Artık yalnızca şu sorulmuyordu:

Yunanistan daha fazla uluslararası sermayeyi nasıl çekebilir?

Soru şuna dönüşüyordu:

Bu sermaye nereye yönlendirilmelidir?


Bir Ekonomi Politikası Aracı Olarak Golden Visa

Golden Visa’nın gelişimi, bu değişimin en açık örneklerinden birini sunar.

250.000 € tutarındaki gayrimenkul yatırım eşiği, yıllar boyunca Yunanistan’a önemli miktarda yabancı sermaye çekmeyi başardı.

Uluslararası gayrimenkul yatırımları, finansal krizden çıkışın daha geniş kapsamlı toparlanmasının bir parçasıydı. İşlemler, inşaat faaliyetleri ve yurt dışından gelen ilgi; iç talep, finansman koşulları, turizm ve diğer ekonomik etkenlerle birlikte gelişti. Toplam piyasa eğilimleri tek başına, toparlanmanın ne kadarının Golden Visa’dan kaynaklandığını ortaya koymaz.

Ancak ekonomik başarı kaçınılmaz olarak yeni zorluklar yaratır.

Gayrimenkul piyasası toparlandıkça konut fiyatları yükseldi. Turizm büyüdü. Kısa süreli kiralamalar yaygınlaştı. Gayrimenkule yönelik uluslararası talep güçlendi.

Aynı zamanda, konutların ekonomik olarak erişilebilirliği ve Yunanistan’da yaşayanlar için konut bulunabilirliği giderek daha önemli toplumsal ve siyasi meseleler hâline geldi.

Bu nedenle hükümet Golden Visa programını yeniden ayarlamaya başladı.

Amaç uluslararası yatırımı reddetmek değildi.

Amaç, farklı yatırım biçimleri ile bunların ülke ekonomisi üzerindeki farklı etkilerini birbirinden ayırmaktı.


250.000 €’dan 500.000 €’ya — Ardından 800.000 €’ya

İlk büyük müdahale, talebin yüksek olduğu belirli bölgelerde Golden Visa eşiğinin 250.000 €’dan 500.000 €’ya yükseltilmesiydi.

Politikanın gerekçesi o dönemde belirginleşmeye başlamıştı.

Başbakan Mitsotakis Eylül 2022’deki konuşmasında, daha yüksek eşiği Yunanistan’da yaşayanlara daha fazla konut sunulmasıyla ilişkilendirdi. Bu açıklama, beyan edilen konut politikası amacını ortaya koyar; tedbirin konutların ekonomik erişilebilirliği üzerinde sonunda yarattığı etkiyi kanıtlamaz. [3]

Bir sonraki reform çok daha ileri gitti.

2024 düzenlemesi; Attika, Selanik bölgesel birimi, Mikonos, Thira ve nüfusu 3.100’ü aşan adalar için 800.000 €, diğer yerler için ise 400.000 € eşik belirledi. Standart başvuru yolları, tek bir gayrimenkule yatırım yapılmasını; yapılı gayrimenkullerde veya yapı ruhsatı bulunan gayrimenkullerde ise kanuni koşullar ve geçerli olabilecek geçiş hükümleri saklı kalmak üzere en az 120 m² ana kullanım alanını gerektirir. [4]

Amaç yalnızca Golden Visa’yı daha pahalı hâle getirmek değildi.

Hükümet, uluslararası yatırım talebini, konut piyasasının sıradan Yunan hanelerini en çok ilgilendiren kesiminden ayırmaya çalışıyordu.

Daha yüksek eşikler, olağan konut arayışındaki hanelerle doğrudan rekabeti azaltma girişimi olarak yorumlanabilir. Bu amaca ulaşılıp ulaşılmadığını değerlendirmek için yalnızca eşik tutarına değil; satın alınan gayrimenkullere, sağlanan ilave konutlara ve daha geniş piyasaya ilişkin kanıtlara ihtiyaç vardır.

Bu ayrım, politikanın yönünü anlamak açısından temel önemdedir.


Hedefli 250.000 € Başvuru Yolları Neden Korunuyor?

Reformun belki de en açıklayıcı yönü, Yunanistan’ın neyi artırdığı değildi.

Neyi bilinçli olarak koruduğuydu.

Düzenleme, bu standart eşiklerin yanında, gerekli koşulları sağlayan konuta kullanım değişiklikleri ile koruma altındaki tescilli binaların uygun restorasyon veya yeniden inşası için ayrı 250.000 € başvuru yolları öngörür. Bunlar, herhangi bir daire veya yenileme için geçerli genel bir 250.000 € seçeneği değil, birbirinden ayrı kanuni kategorilerdir. [4]

Kullanım değişikliği yolunda, koşulları sağlayan edinim tek bir gayrimenkule ilişkin olmalıdır; dönüşüm 5 Nisan 2024’ten sonra ve oturma izni başvurusundan önce tamamlanmalıdır. Sanayi gayrimenkulleri ek koşullara tabidir. Tescilli bina projelerinin kendilerine özgü restorasyon ve izin yenileme gereklilikleri vardır ve bunlar ayrıca değerlendirilmelidir. [4][5]

Bu ayrım ekonomik açıdan büyük önem taşır.

Mevcut bir konut dairesini satın almak ile işlevini yitirmiş bir ticari binayı yeni konutlara dönüştürmek aynı ekonomik faaliyet değildir.

İlk durumda uluslararası yatırımcı, hâlihazırda mevcut olan konut stokunun bir bölümünü edinir.

İkinci durumda ise tamamlanmış, hukuka uygun bir proje kullanılabilir ilave konut arzına katkıda bulunabilir. Bu potansiyel, konut sayısında garanti edilmiş net artışla veya kiralarda kanıtlanmış bir düşüşle karıştırılmamalıdır. Önceki kullanım, teslim edilen konut sayısı, tamamlanma, kullanım durumu ve yerinden edilme etkileri önemlidir.

İmar, yapı güvenliği, mülkiyet ve program gerekliliklerinin izin verdiği durumlarda, uygun ve yeterince kullanılmayan binalar yeniden üretken kullanıma kazandırılabilir. Tek başına boş olması veya sanayi binası olarak nitelendirilmesi, bir gayrimenkulün dönüşüme uygun olduğunu göstermez.

Yatırım, mülkiyetin el değiştirmesinden fazlasını sağlar.

Mimarlar, mühendisler, müteahhitler ve inşaat şirketleri için iş yaratabilir. Tedarikçileri ve nitelikli iş gücünü destekleyebilir. Bakımsız binaları iyileştirebilir, yeterince kullanılmayan mahalleleri canlandırabilir ve sonunda piyasaya ilave konut sunabilir.

Bu açıdan bakıldığında, 250.000 € tutarındaki yatırım çerçevesi, daha düşük bedelli bir Golden Visa kategorisinden çok daha gelişmiş bir yaklaşımı temsil eder.

Kentsel yenileme ve sermayenin üretken alanlara tahsisi için bir araç işlevi görebilir.


Eylül Duyurusundan Kasım Yasasına

Eylül duyurusu bu daha geniş gelişim çerçevesinde değerlendirilebilir; ancak vergisel durumun her türlü açıklamasında esas alınması gereken, yürürlüğe giren kanun metnidir.

5355/2026 sayılı Kanun, 13 Kasım 2026’da yayımlandı. 16. madde, vergi yükümlülüğünün doğduğu anda AB ve AEA dışında vergi mukimi olan gerçek kişiler için konut devir vergisi oranını %15 olarak belirler; tek başına vatandaşlık ölçüt değildir. 42. madde kapsamındaki muafiyete hak kazanan alıcılara tanınan istisnayı korur. 53(8). madde, tedbiri 1 Temmuz 2027’den itibaren yapılan nihai sözleşmelere uygular. Dolayısıyla bu, AB dışından her gayrimenkul alıcısına şimdiden uygulanan genel bir %15 vergi değildir. [6]

Önemli olan yalnızca vergi oranının kendisi değildir.

Tedbirin neyi hedeflediği de önemlidir.

Duyurulan tedbir, konut bulunabilirliği ve talep baskıları çerçevesinde sunuldu. Politika bağlamı, bu yazıdaki yorum açısından önem taşırken vergisel uygulaması ayrı ve işleme özgü bir meseledir. Bir gayrimenkulün Golden Visa’ya uygun olması, tek başına devir vergisinden muafiyet sağlamaz. Bir dönüşüm stratejisi; varlığın edinim anındaki hukuki ve vergisel sınıflandırması, alıcının durumu ve geçerli işlem tarihi açısından kontrol edilmelidir.

Bu yaklaşım, Golden Visa politikasını giderek daha fazla şekillendiren aynı ekonomik mantığı izler.

Verilen mesaj şu değildir:

Yunanistan artık yabancı yatırım istemiyor.

Mesaj daha nettir:

Yunanistan, yabancı yatırımın sınırlı konutlar üzerindeki rekabeti gereksiz yere artırmadan ekonomik değer yaratmasını istiyor.

Bu çok farklı bir yaklaşımdır.


Yatırımı Reddetmeden Konutu Korumak

Bu ayrım önemlidir; çünkü konut politikası ile yatırım politikası birbiriyle çelişmek zorunda değildir.

Bir ülke, uluslararası yatırımcılar için son derece cazip kalırken aynı zamanda ülkede yaşayanların konuta erişimini koruyabilir.

Asıl mesele yatırımın nasıl yapılandırıldığıdır.

Uluslararası sermaye neredeyse yalnızca mevcut dairelerden oluşan sınırlı stok için rekabet ediyorsa, bu sermayenin ekonomik faydası er ya da geç konut bulunabilirliği ve ekonomik erişilebilirlik üzerindeki etkisiyle birlikte tartılmalıdır.

Ancak uluslararası sermaye işlevini yitirmiş ticari gayrimenkullerin dönüştürülmesine, terk edilmiş binaların restore edilmesine, yeni inşaatların finansmanına, mahallelerin yenilenmesine veya üretken şirketlerin desteklenmesine yönlendirilirse denklem değişir.

Sermaye, ilave ekonomik kapasite yaratmaya başlar.

Bu, Yunanistan’ın neden zaman içinde birbirini tamamlayan çeşitli politikalar uygulamaya koyduğunu açıklamaya yardımcı olur.

Standart konut gayrimenkulleri için Golden Visa eşikleri yükseltildi.

Gerekli koşulları sağlayan dönüşüm ve restorasyonlar için 250.000 € tutarındaki yatırım çerçevesi korundu.

Politikalar, boş gayrimenkulleri yeniden üretken kullanıma kazandırmayı amaçladı.

Konut programları, Yunan hanelerinin konuta erişimini artırmaya çalıştı.

Kısa ve uzun süreli kiralamaları etkileyen kısıtlamalar ve teşvikler giderek konut politikası tartışmalarının bir parçası hâline geldi.

Ve yatırım yoluyla göç kavramının kendisi de gayrimenkulün ötesine genişlemeye başladı.


Gayrimenkulün Ötesinde

Bu gelişimin en açık işaretlerinden biri, Yunan hükümetinin Golden Visa anlayışını Yunan start-up’larına yapılan yatırımları kapsayacak şekilde genişletmesiyle ortaya çıktı.

Başbakan, Eylül 2024 konuşmasında 250.000 € tutarındaki start-up yatırım yolunu gayrimenkul yatırımına bir alternatif olarak tanımladı. Resmî idari rehberlik, Yunanistan’ın Ulusal Start-up Sicili’ne kayıtlı işletmelere gerekli koşulları sağlayan sermaye katkılarını içeren ayrı bir yol tanımlar. Bu, herhangi bir şirkete yatırım yapıp otomatik olarak bir gayrimenkul yatırımcısıyla aynı oturma haklarını elde etme izni değildir; geçerli belgelendirme ve devam eden koşullar kontrol edilmelidir. [7][8]

Bu, kavramsal açıdan önemli bir gelişmedir.

Golden Visa, giderek gayrimenkul alıcılarını çekme mekanizmasından daha fazlası hâline geliyor.

Üretken sermayeyi çekmek için bir araca dönüşebilir.

Bu sermaye, gayrimenkulü ve kentsel yenilemeyi destekleyebilir.

Ancak girişimciliği, yenilikçiliği, istihdamı, teknolojiyi ve yeni ekonomik faaliyetleri de destekleyebilir.

Ortak payda artık yalnızca yatırım tutarı değildir.

Giderek daha fazla önem kazanan, bu yatırımın yarattığı ekonomik değerdir.


Yedi Yıl Sonra: Farklı Bir Yunanistan

Bu gelişim, Yunanistan’ın genel ekonomik performansı çerçevesinde de anlaşılmalıdır.

Mitsotakis’in ilk kez Başbakan olmasının ardından sekizinci yıla giren ülke, kamu borcu krizinden çıkan Yunanistan’dan temelden farklıdır.

Yunanistan Merkez Bankasının ELSTAT verilerine ve kendi hesaplamalarına dayanan 19 Haziran 2026 tarihli notu, 2025 için reel GSYH büyümesini %2,1 ve gayrisafi sabit sermaye oluşumu büyümesini %8,9 olarak bildirdi. Bunlar, söz konusu yayının o tarihteki veri setine ait gözlemlerdir; sonrasında herhangi bir istatistik revizyonu yapılmadığı iddiası değildir. [9]

Dolayısıyla yatırım büyümesi, genel ekonomik büyümeyi önemli ölçüde geride bıraktı.

Aynı yayın, 2026’nın ilk çeyreğinde yıllık bazda %2,0 GSYH büyümesi ve %12,1 gayrisafi sabit sermaye oluşumu büyümesi bildirdi. Bu çeyreklik gözlemler, 2026 yılının tamamına ait sonuçlar değildir ve Golden Visa yatırımlarının etkisini ayrı olarak ortaya koymaz. [9]

Bu rakamlar önemlidir.

Yatırımın artık yalnızca zor durumdaki bir ekonomiyi desteklemeye yönelik acil bir mekanizma olmadığını gösterirler.

Yatırım, Yunanistan’ın ekonomik gelişiminin yapısal itici güçlerinden biri hâline gelmiştir.

Bu da hükümetin rolünü değiştirir.

Sermaye kıt olduğunda öncelik onu çekmektir.

Yatırım güçlendikçe ve ekonomi daha dayanıklı hâle geldikçe, politika yapıcılar sermayenin nereye gittiği ve ne ürettiği konusunda daha seçici olabilme imkânı kazanır.


Yatırım Yoluyla Göçten Yatırım Stratejisine

Bu, sonunda Golden Visa’nın en önemli dönüşümü olarak görülebilir.

Program, öncelikle yabancı yatırımı oturma haklarıyla ilişkilendiren bir mekanizma olarak başladı.

Bir sonraki aşaması çok daha geniş kapsamlı olabilir.

İşlevini yitirmiş binaların dönüşümünü teşvik edebilir.

Mimari mirasın restorasyonunu destekleyebilir.

İlave konut yaratabilir.

Mahalleleri yenileyebilir.

Yenilikçi Yunan işletmelerini finanse edebilir.

İstihdam ve vergiye tabi ekonomik faaliyet yaratabilir.

Ve uluslararası sermayeyi Yunanistan’ın ilave üretken kapasiteye ihtiyaç duyduğu alanlara yönlendirebilir.

Bu anlamda Golden Visa, bir yatırım yoluyla göç programından daha geniş bir ulusal yatırım stratejisinin parçasına doğru kademeli olarak evrilebilir.

Bu ayrım önemlidir.

Başarılı bir yatırım politikası, yalnızca bir ülkeye giren sermaye miktarıyla değerlendirilmemelidir.

Bu sermayenin geride ne bıraktığıyla da değerlendirilmelidir.

Daha fazla konut.
Restore edilmiş binalar.
Daha güçlü mahalleler.
Yeni işletmeler.
İstihdam.
Yenilikçilik.
Vergi geliri.
Ve Yunan ekonomisi içinde kalıcı olan üretken varlıklar.


Çekimden Yönlendirmeye

Son yedi yıla dönüp bakıldığında, Yunanistan’ın yatırım politikasındaki gelişim belki de iki kelimeyle özetlenebilir:

Çekim → Yönlendirme

Ekonomik krizden çıkan Yunanistan’ın sermaye çekmesi gerekiyordu.

Pandemiden çıkan Yunanistan’ın toparlanmayı hızlandırmak için yatırıma ihtiyacı vardı.

2026’nın Yunanistan’ı daha olgun bir zorlukla karşı karşıya:

ekonomik büyüme ile toplumsal istikrarın birlikte ilerleyebilmesi için yatırımı nasıl yönlendirmeli?

Bu açıdan bakıldığında konut devir vergisi reformu, tek başına bir tedbir olarak görülmemelidir.

Golden Visa’da art arda yapılan değişiklikler de yalnızca yatırım eşiklerindeki bir dizi artış olarak anlaşılmamalıdır.

Birlikte değerlendirildiklerinde burada ortaya konan politika gelişimi yorumunu desteklerler; ancak uygulama sonuçları, mevcut duruma gerçekten eklenen katkı ve etkilerin toplum içindeki dağılımı hakkındaki önemli sorular açık kalır.

Yunanistan, uluslararası yatırımcılardan yalnızca Yunanistan’da varlık satın almalarını istemekten yavaş yavaş uzaklaşıyor.

Uluslararası yatırımcıları giderek daha fazla Yunanistan’da değer yaratmaya teşvik ediyor.

Yatırımcılar, geliştiriciler ve profesyonel danışmanlar için bu ayrımı anlamak, sonunda tek bir vergi oranına veya yatırım eşiğine odaklanmaktan daha önemli olabilir.

Vergi oranları değişecektir.

Eşikler evrilecektir.

Düzenlemeler ekonomik ve toplumsal koşullara yanıt vermeyi sürdürecektir.

Ancak temel yön giderek daha görünür hâle geliyor.

Mitsotakis döneminin yedinci yılı sonunda Yunanistan uluslararası sermayeye açık kalmaya devam ediyor.

Fark şu ki Yunanistan, ülkenin bir sonraki gelişim aşamasına katkıda bulunan sermayeyi giderek daha fazla arıyor.

Yunanistan hâlâ uluslararası yatırım istiyor.

Giderek daha fazla, bir şeyler yaratan yatırım istiyor.


Kaynaklar ve Okuma Notları

[1] Başbakan: 90. Selanik Uluslararası Fuarı konuşması, 6 Eylül 2026 https://www.primeminister.gr/2026/09/06/39186

[2] Yunan hükümeti: 90. Selanik Uluslararası Fuarı ekonomik tedbirlerinin açıklaması https://www.government.gov.gr/exidikefsi-ton-ikonomikon-metron-pou-anakinose-prothipourgos-stin-90i-deth/

[3] Başbakan: 86. Selanik Uluslararası Fuarı konuşması, 10 Eylül 2022 https://www.primeminister.gr/2022/09/10/30110

[4] 5100/2024 sayılı Kanun, 64. madde: gayrimenkul yatırım kategorileri https://www.aade.gr/sites/default/files/2024-04/%CE%9D%20_5100_2024_A_49.pdf

[5] Yunanistan Ulusal Sicili: kullanım değişikliği Golden Visa usulü https://en.mitos.gov.gr/index.php/ΔΔ:Permanent_golden_visa_(change_of_use)_–_Initial_issuance

[6] 5355/2026 sayılı Kanun, 16 ve 53(8). maddeler, 13 Kasım 2026 tarihli A 188 sayılı Resmî Gazete https://api.et.gr/apiLAW/1/2026/5355/pdf

[7] Başbakan: 88. Selanik Uluslararası Fuarı konuşması, 7 Eylül 2024 https://www.primeminister.gr/2024/09/07/34841

[8] Yunanistan Ulusal Sicili: start-up sermaye katkıları dâhil yatırım planlarına ilişkin oturma izni usulleri https://mitos.gov.gr/index.php/ΔΔ:Εισήγηση_για_τον_χαρακτηρισμό_επενδυτικών_σχεδίων_στο_πλαίσιο_Χορήγησης_Αδειών_Διαμονής_σε_Πολίτες_Τρίτων_Χωρών

[9] Yunanistan Merkez Bankası: Yunan Ekonomisi Hakkında Not, 19 Haziran 2026 https://www.bankofgreece.gr/Publications/Note_on_the_Greek_economy_19_06_2026.pdf

Bu köşe yazısı, politikalara ilişkin bir yorum sunar. Belirli bir alıcının, gayrimenkulün, dönüşümün veya start-up yatırımının hukuki ya da vergisel durumunu belirlemez.

Yukarı dön